8 november 2018

Futura College Woerden kiest voor circulair onderwijspaviljoen

Schoolvoorbeeld van Het Nieuwe Circulair Bouwen

De gemeente Woerden heeft de ambitie om de circulaire hoofdstad van Het Groene Hart te worden. Het nieuwe onderwijspaviljoen van praktijkschool Futura draagt daar vanaf 2019 wezenlijk aan bij. Maar hoe vertaal je in de praktijk een mooi idee en duurzaam ontwerp naar een soepel bouwproces en een circulair gebouw?

Op die vraag geeft HEVO Experts in vastgoed - als gedelegeerd opdrachtgever - antwoord. Het Futura College vroeg HEVO om haar te ondersteunen in dit kleine maar relatief complexe bouwproject. Zo weet de praktijkschool zeker dat deze bijzondere uitbreiding van de praktijkschool binnen het strakke budget en duidelijke planning ook daadwerkelijk duurzaam en 100% circulair gerealiseerd kan worden.

Duurzaam en doordacht

De opdracht om een circulair gebouw te realiseren vergt een duurzame, doordachte en integrale aanpak. Zeker in combinatie met de eis dat het onderwijspaviljoen het bijzondere onderwijsconcept van het Futura College optimaal ondersteunt. Deze praktijkschool werkt met individuele lesplannen waarbij elke leerling intensief begeleid wordt in het nemen van de eigen verantwoordelijkheid voor het leerproces. Het nieuwe schoolgebouw - dat in 2012 betrokken werd - faciliteert deze visie optimaal. Omdat het aantal leerlingen sterk steeg, werden al eerder zes extra klaslokalen gerealiseerd. Zo kon het Futura College onderdak bieden aan het maximum van 220 leerlingen. Maar inmiddels telt de school 245 leerlingen en is er sprake van ernstig ruimtegebrek. Het huidige pand bood geen mogelijkheden meer tot interne uitbreiding van lokalen. Daarom werd gekozen voor een stand-alone onderwijspaviljoen met twee klasklokalen, een garderobe, toiletten én een dakterras. Juist dat dakterras is een schoolvoorbeeld van het doordachte ontwerp van Ector Hoogstad Architecten.
De gehele constructie wordt grotendeels opgebouwd met hergebruikte materialen. Het deel van de materialen dat nieuw wordt toegevoegd heeft een hergebruikgarantie. Tevens zorgt een geïsoleerd groendak voor een natuurlijke verwarming en koeling van het paviljoen. De zongeoriënteerde opstanden worden voorzien van zonnepanelen waarmee energie opgewekt wordt. Tegelijkertijd zorgt de vaste luifel aan het dak voor zonwering in de klaslokalen. Leerlingen zullen overigens niet alleen in de lokalen les krijgen, maar ook op het dakterras. De aan te leggen kweektuin zal gebruikt worden voor praktijklessen.

Urban mining

Circulair bouwen is ‘hot’ maar minder makkelijk dan het lijkt. Het vergt een integrale aanpak waarbij de focus ligt op drie belangrijke thema’s:

1. Circulair energieverbruik
Bij het onderwijspaviljoen zorgt goede dak- en gevelisolatie voor een minimaal energieverbruik. Energie wordt onder meer duurzaam opgewekt met zonnepanelen. En de gebruikte energie wordt hergebruikt met een warmteterugwinningssysteem.

2. Circulair waterverbruik
Het groendak van het onderwijspaviljoen zorgt dankzij de waterretentie voor een natuurlijke verwarming en koeling. Hemelwater wordt opgevangen en als duurzame waterbron gebruikt. Daarnaast wordt water waar mogelijk hergebruikt.

3. Circulair materiaalgebruik
Het gebruik van beton, staal, kit en bitumineuze dakbedekking wordt tot een minimum beperkt, dan wel demontabel toegepast. Natuurlijke materialen - zoals hout, leem en katoen - worden zoveel mogelijk toegepast. Zo wordt oude kleding van docenten en leerlingen gebruikt als akoestiek dempend materiaal voor de klassenmuren. Op basis van ‘urban mining’ wordt zoveel mogelijk gewerkt met herbruikbare materialen, zoals houten balken uit ‘donorgebouwen’. Dit betekent overigens in de praktijk dat het ontwerp tijdens de bouwfase aangepast kan worden, omdat je afhankelijk bent van de beschikbare materialen.

Integrale aanpak met flexibele partners

Juist de keuze voor hergebruik van materialen maakt dit bouwproject anders dan anders. Het vergt een integrale aanpak met flexibele bouwpartners die bereid zijn intensief samen te werken en hun kennis te delen. HEVO heeft kennis en ervaring in het begeleiden van circulaire bouwprojecten en is daardoor in staat om de juist partners te vinden en de stappen in het bouwproces goed te faseren. Belangrijk is dat deze gedelegeerd opdrachtgever de consequenties van bepaalde materiaalkeuzes doorziet: in financieel, artistiek en functioneel opzicht. Daarbij verstaat HEVO de kunst om de wensen van het Futura Collega, het ontwerp van de architect en de financiële kaders met elkaar te verenigen. Juist over het financiële kader bestaat trouwens in de bouwwereld nog een groot misverstand. Circulair bouwen staat namelijk te boek als duur. Het klopt dat het realiseren van een circulair gebouw meer kost dan bouwen of renoveren op traditionele wijze. Maar de forse besparingen in de gebouwexploitatie, het onafhankelijk opwekken van de eigen energiebehoefte én de lange levensduur van de gebruikte materialen zorgen op de lange termijn juist voor een enorme kostenbesparing. Deze visie op Het Nieuwe Bouwen wordt door steeds meer bedrijven omarmd en zal naar verwachting - mede door overheidsbeleid - dé standaard in de toekomst worden. Het onderwijspaviljoen van het Futura Collega laat als schoolvoorbeeld van Het Nieuwe Bouwen vanaf 2019 zien hoe dat er in de praktijk uitziet.

Het gebouw zal volgens planning voorjaar 2020 in gebruik worden genomen.

Henrie van den Berg

Wilt u meer informatie over dit project?

Neem dan contact op met Henrie van den Berg, telefoonnummer (073) 6 409 409

Deel deze pagina via