7 december 2017

Transitie maatschappelijk vastgoed: terug naar de basis

Gemeenten hebben hun primaire processen drie jaar na de decentralisatie van het sociale domein grotendeels op orde. Nu volgt de transitieagenda voor het maatschappelijk vastgoed. Hoe accommodeer ik de opgaven in het sociale domein? Hoe kan ik die slim verbinden met de opgaven op het gebied van onderwijshuisvesting, sport en cultuur? Volgens Mireille Uhlenbusch en Gerhard Jacobs zijn deze vragen alleen goed te beantwoorden als een gemeente eerst definieert welke rol ze hierin wil en kan spelen.

Maatschappelijk vastgoed speelt een faciliterende rol bij het realiseren van maatschappelijke doelen in een gemeente. De investeringen gaan gepaard met miljoenen. Dan volstaat het niet om alleen het bestaande aanbod van maatschappelijk vastgoed zo goed mogelijk te vullen. Wil maatschappelijk vastgoed maatschappelijk optimaal renderen, dan is het nodig terug te gaan naar de basis.

De basis van goed accommodatiebeleid bestaat uit het antwoord op twee strategische vragen. Ten eerste is het van belang de echte vraag naar maatschappelijk vastgoed te bepalen, zowel op gemeentelijk niveau als op het niveau van de wijk of kern. Dus niet uitgaan van het bestaande aanbod, maar van de behoefte, nu én in de toekomst. Als deze eenmaal is bepaald, is de tweede vraag welke rol de gemeente zal spelen in haar accommodatiebeleid, die van beheerder, opdrachtgever, regisseur, facilitator of makelaar. Elk van deze rollen vraagt om een andere inzet en kent een ander risicoprofiel. De rol zal per deelopgave verschillen, afhankelijk van het gevoerde beleid en de politieke focus. Daarnaast spelen de aard van de deelopgave en het zelforganiserend vermogen in het sociale domein een belangrijke rol.

Maximaal effect

Een gemeente die eenduidig accommodatiebeleid weet te formuleren, zal ook maximaal effect bereiken op elke euro die zij in haar accommodaties investeert. En het antwoord is niet altijd vastgoed: een boodschappendienst voor ouderen kan in een kleine kern in een krimpgebied een zinvollere investering zijn dan de bouw van een nieuw dorpshuis.

Strategisch benaderen

De vragen vanuit de samenleving op het gebied van zorg en welzijn, jeugdzorg en participatie én de wettelijke taken van de gemeente liggen uiteindelijk aan de basis van de criteria die een gemeente hanteert in haar accommodatiebeleid. Pas als de gedifferentieerde rollen en de criteria – passend bij de gemeente, haar beleid en de kracht van het sociale domein – goed zijn gedefinieerd, kan worden uitgelegd welke investeringen prioriteit behoeven en hoe accommodatievragen slim kunnen worden beantwoord. Deze strategische benadering van het accommodatiebeleid verhoogt de kwaliteit en effectiviteit van de investeringen in maatschappelijk vastgoed en maakt het voor burgers duidelijker waarom de gemeente bepaalde besluiten neemt. En dat geeft vertrouwen!

Het bovenstaande is opgenomen in het Opinie-artikel in het magazine Binnenlands Bestuur van december 2017.

Download artikel

Gerhard Jacobs

Meer informatie over dit onderwerp?

Neem dan contact op met Gerhard Jacobs, telefoon (073) 6 409 409

Mireille Uhlenbusch

Of neem contact op met

Mireille Uhlenbusch, telefoon (073) 6 409 409