Hoe maak je van hoge duurzaamheidsambities een gebouw dat ook echt werkt? Het nieuwe gemeentehuis van Krimpenerwaard laat zien wat er mogelijk is. Met een volledig houten, demontabele draagconstructie, veel biobased en circulaire materialen én een energieneutraal ontwerp behoort het tot de meest duurzame en circulaire gemeentehuizen van Nederland.
23 september 2026
HEVO begeleidde de gemeente vanaf de eerste ideeën in 2019 tot en met de realisatie en oplevering. Steeds met dezelfde opgave voor ogen: ambities vertalen naar haalbare keuzes en zorgen dat die ook daadwerkelijk worden gerealiseerd.
Aan de rand van Bergambacht staat het gloednieuwe gemeentehuis van de gemeente Krimpenerwaard. Het gebouw, dat in mei 2026 werd opgeleverd, vervangt vier verouderde gemeentekantoren in vier verschillende kernen en is een toonbeeld van duurzaamheid. Het pand is grotendeels opgebouwd uit hout in plaats van beton en staal. Het ontwerp van de drie bouwdelen is geïnspireerd op het typische Hollandse slagenlandschap van de Krimpenerwaard, met open zichtlijnen en een transparante uitstraling. Een licht en groen atrium verbindt de verschillende vleugels en dient als ontmoetingsplek voor zowel ambtenaren als de lokale gemeenschap.
Met het nieuwe en circulaire gebouw heeft Krimpenerwaard een huis van de gemeente waar iedereen trots op kan zijn. De weg ernaartoe was echter niet gemakkelijk. De ambities waren hoog, er moesten de nodige uitdagingen overwonnen worden en het project lag politiek gevoelig. Want een nieuw en duur gemeentehuis, was dat nou wel nodig? Reg Bilardie, projectmanager bij de gemeente Krimpenerwaard, was één van de drijvende krachten achter het project. Hij zorgde er samen met Mark van der Vliet, projectmanager bij HEVO en - in deze opdracht - voorzitter van het ontwerpteam en directievoerder, voor dat de circulaire en duurzame ambities werden gehaald. Een gevoel van trots overheerst bij beide mannen nu het energieneutrale, aardgasvrije gemeentehuis is opgeleverd.
Het gemeentehuis is energieneutraal en state of the art qua circulariteit. Reg Bilardie, Projectmanager gemeente Krimpenerwaard
‘Het nieuwe gemeentehuis past in de gemeente Krimpenerwaard’, stelt Bilardie. ‘Het is ingetogen en niet te uitbundig, maar heeft wel uitstraling. Het is open, transparant en gastvrij. Het gebouw is energieneutraal en state of the art qua circulariteit. Het is bovendien stedenbouwkundig en landschappelijk schitterend ingepast in de omgeving. Als over een tijdje ook het natuurgebied rondom het gemeentehuis is ingericht, dan ligt hier een prachtig wandelgebied en een gemeentekantoor dat als voorbeeld kan dienen voor andere gemeenten.’
Krimpenerwaard laat met het gemeentehuis, gerealiseerd door Dura Vermeer, Gabriëls en Verstappen Van Amelsvoort en ontworpen door Ector Hoogstad Architecten en DOOR architecten, zien dat circulair bouwen niet iets van de toekomst is. Het kan nu al, maar het vraagt aan de voorkant wel extra aandacht en extra budget. ‘Er is bestuurlijke lef nodig om voor een circulair bouwconcept te kiezen’, stelt Van der Vliet. ’Je bent in zekere zin aan het pionieren, want nog niet alle bouwbedrijven en aannemers hebben dit tot in de puntjes in de vingers en de regelgeving sluit hier nog niet voor honderd procent op aan.’ Toch is dit in zijn ogen de toekomstige manier van bouwen en dus zijn koplopers als Krimpenerwaard nodig om circulair bouwen verder op gang te helpen.
Een onderzoek naar de gemeentelijke huisvesting in 2019 lag ten grondslag aan de nieuwbouw. Bilardie: ‘We hebben samen met HEVO een businesscase opgesteld met verschillende varianten, van verbouwing van de vier toenmalige gemeentekantoren tot aan nieuwbouw op één centrale locatie in Krimpenerwaard. Al die varianten hebben we getoetst aan een aantal criteria: Wat betekent dit voor de dienstverlening naar onze inwoners? Wat betekent dit voor de bedrijfsvoering? Wat betekent dit voor onze duurzaamheidsambities? En hoe pakt dit financieel uit? Zowel qua investering als qua jaarlijkse lasten.’
Nieuwbouw op een centrale locatie kwam als beste uit de bus, zowel qua dienstverlening en bedrijfsvoering als qua financiën. ‘Dat was voor ons een welkome steun in de rug, want er was in die tijd best wat weerstand in de raad’, weet Bilardie zich te herinneren. Een nieuw gemeentehuis bouwen kost veel geld, daar maak je je niet populair mee. Maar toen we konden aantonen dat het op de lange termijn de betere en meer duurzame oplossing was, verdween die weerstand. Toen een jaar later de eerste ontwerpschetsen op tafel kwamen, werd het project tastbaar en nam het enthousiasme toe.’
Eind 2021 nam de raad het definitieve besluit om een nieuw gemeentehuis te realiseren aan de rand van Bergambacht. Bilardie: ‘De inkt was nog niet droog of de Oekraïnecrisis brak uit. Dat was de eerste serieuze tegenslag in het project. De prijzen voor bouwmaterialen en energie schoten omhoog en een ophoging van het budget kon niet uitblijven. Uiteindelijk werd in 2023 het budget met 5 miljoen euro opgehoogd, maar ook daarmee bleef nieuwbouw financieel aantrekkelijker dan renovatie van de vier bestaande gemeentehuizen.’
Een tweede tegenslag volgde na de aanbesteding in 2024. Van der Vliet: ‘De aanbesteding viel tegen. Met name op de kosten van het hout. Tijdens de aanbesteding was de prijs van hout namelijk met 15% gestegen. Een tegenslag waar we op een of andere manier mee moesten dealen. En dus hebben we in een paar maanden tijd gezocht naar mogelijke besparingen.’ Ook de uitvoerende partijen pakten hierbij hun rol. Dat leidde tot een besparing van 1,2 miljoen euro. Een tweede verhoging van het budget kon echter niet uitblijven. Tot opluchting van Van der Vliet en Bilardie gaf de raad al snel groen licht en dus kon het project ondanks een kleine vertraging toch doorgaan. In november 2024 startte de bouw en 18 maanden later kon het gemeentehuis worden opgeleverd.
Het nieuwe gemeentehuis is, zoals Bilardie aangeeft, state of the art duurzaam en circulair. Het heeft een volledig houten constructie en er is gebruik gemaakt van circulaire bakstenen en bouwmateriaal afkomstig uit regionale donorgebouwen. Het gebouw is bovendien zo ontworpen dat materialen in de toekomst zoveel mogelijk losmaakbaar en herbruikbaar zijn. Met onder andere een slim energiemanagement systeem, warmtepompen en in de daken geïntegreerde zonnepanelen is het gebouw bovendien energieneutraal. De totale ecologische voetafdruk over de gehele levenscyclus is daarmee drastisch lager dan bij een traditioneel kantoorpand.
Van der Vliet: ‘Met het ontwerpteam hebben we continu gekeken hoe we de lat nog hoger konden leggen qua duurzaamheid en circulariteit. Hierbij hebben we de nodige kennis en expertise ingevlogen op onderdelen waar we die expertise niet hadden. Zo heeft Alba Concepts ons begeleid in het maken van circulaire keuzes, gestuurd met behulp van het bepalen van de BCI-scores (Building Circularity Index). Insert, de marktplaats voor circulair hergebruik, heeft voor ons een donorlijst gemaakt voor het vinden van materialen die hergebruikt konden worden en de bestaande gemeentekantoren als donorgebouwen in kaart gebracht. Onze ambitie was vooraf een GPR-score van 8,5. Het is uiteindelijk 8,2 geworden. Dat is samen met een MPG-score van 0,6 en een BCI-score van 47% nog steeds een prestatie van formaat.’
Terugkijkend op het intensieve project zijn Bilardie en Van der Vliet meer dan tevreden. Toch hebben ze beiden de nodige lessen geleerd. Bilardie: ‘Bij een ingrijpend project als dit is het super belangrijk dat je het beste uit de markt haalt. Aan de voorkant moet je echt met de juiste experts aan tafel zitten zodat je zoveel mogelijk kennis in huis haalt. Voor ons was het fijn om een partij als HEVO naast ons te hebben staan. HEVO heeft veel kennis in huis en kennen de markt.’ Ook kwaliteitsbewaking gedurende het hele proces is volgens Bilardie van doorslaggevend belang. ‘Maak hier duidelijke afspraken over met de aannemer en stuur hier strak op.’
Volgens Van der Vliet is het voor gemeenten die voor een soortgelijke uitdaging staan vooral belangrijk om aan de voorkant goed na te denken over hoe ze als organisatie willen werken en hoe een nieuw kantoor hierop aan kan sluiten. ‘Aan de voorkant hebben de mensen nog invloed op het ontwerp en de inrichting. Gebruik die invloed. Leg vooraf de uitgangspunten en ambities, met name op het gebied van duurzaamheid, goed vast. Leg de lat zo hoog mogelijk waar het duurzaamheid en circulariteit betreft, en zorg dat je dossier op orde is, ook richting de aannemer. Kwaliteitsborging en risicomanagement zijn cruciaal bij projecten van deze omvang.’
Bij de nieuwbouw van het gemeentehuis van Krimpenerwaard is gerekend met de standaard restwaarde van 10%. Er is niet gerekend met extra circulaire restwaarde. Wel is de afschrijftermijn opgerekt van veertig naar vijftig jaar. Ook is er bewust gestuurd op lage exploitatielasten door exploitatiegericht ontwerpen als een van de uitgangspunten te hanteren. De exploitatiekosten vallen lager uit ten opzichte van het openhouden en renoveren van de vier oude locaties, waarmee de belangrijkste financiële doelstelling van de gemeente is gehaald.
