Nieuwbouw gemeentehuis Krimpenerwaard

Van vier locaties naar één Huis voor de gemeente

De gemeente Krimpenerwaard werkte vanuit vier gemeentekantoren in Bergambacht, Lekkerkerk, Schoonhoven en Stolwijk. In 2019 startte het onderzoek naar de toekomstige huisvesting. HEVO onderzocht samen met de gemeente verschillende scenario's: van het in gebruik houden en renoveren van de bestaande locaties tot nieuwbouw op één centrale plek.
De scenario's zijn beoordeeld op investeringskosten en jaarlijkse lasten, maar ook op dienstverlening, bedrijfsvoering en de ambities voor energie en materiaalgebruik. Uit de scenariostudie en businesscase kwam centrale nieuwbouw als passende oplossing naar voren. Daarmee konden gemeentelijke diensten worden samengebracht en ontstond één herkenbare plek voor inwoners en ondernemers.

Circulariteit vanaf het begin onderdeel van de opgave

Ambities krijgen pas betekenis wanneer duidelijk is wat ze in de praktijk vragen. Daarom organiseerde HEVO samen met de gemeente een workshop over duurzaamheid en circulariteit. De resultaten zijn vertaald naar een ambitiedocument en opgenomen in het Programma van Eisen.
Vier ontwerpstrategieën stonden daarbij centraal: het toepassen van hernieuwbare en secundaire grondstoffen, het hergebruiken van bestaande elementen, het ontwerpen voor toekomstige aanpassing en hergebruik. Daarmee werden deze uitgangspunten onderdeel van de selectie, het ontwerp en de materiaalkeuzes.

Van ambitie naar meetbare prestaties

HEVO begeleidde de gemeente van scenariostudie en businesscase tot ontwerp, realisatie en oplevering. Tijdens het ontwerp- en bouwproces verzorgde HEVO het projectmanagement en de procesbegeleiding. De projectmanager van HEVO trad daarnaast op als voorzitter van het ontwerpteam en als directievoerder tijdens de uitvoering.

Voor specifieke circulariteitsvraagstukken werd aanvullende expertise ingezet. Alba Concepts ondersteunde het ontwerpteam bij circulaire keuzes en de berekening van de BCI. Insert onderzocht beschikbare herbruikbare materialen en bracht bestaande gemeentelijke gebouwen als mogelijke donorlocaties in beeld.

Door prestaties tijdens het ontwerp te meten, konden keuzes worden getoetst en waar nodig bijgestuurd.

Hergebruik zichtbaar in het gebouw

De circulaire uitgangspunten zijn terug te zien in constructie, afwerking en inrichting. De draagconstructie is volledig in hout uitgevoerd. Kolommen, liggers, vloeren en stabiliteitswanden zijn zoveel mogelijk met droge, losmaakbare verbindingen gemonteerd, zodat onderdelen later eenvoudiger kunnen worden aangepast, gedemonteerd of opnieuw gebruikt.

Ook bestaande materialen kregen een nieuwe bestemming. Stalen liggers uit een gesloopte gymzaal binnen de gemeente zijn veiliggesteld voor toepassing in het gemeentehuis. Daarnaast zijn onder meer circulaire bakstenen en materialen uit regionale donorgebouwen gebruikt.

Ook inwoners leverden een bijdrage. Via speciale containers op de milieustraat werd lokaal hout ingezameld. Dit hout kreeg een nieuwe toepassing in onder meer de vloerafwerking, vaste inrichting, het meubilair en de publiekstribune. Zo zijn materialen uit de Krimpenerwaard herkenbaar teruggebracht in het Huis voor de gemeente.

Energieneutraal en aardgasvrij

Het gemeentehuis is energieneutraal en aardgasvrij opgeleverd. Voor de energievoorziening zijn onder meer warmtepompen, geïntegreerde zonnepanelen en een energiemanagementsysteem toegepast. Ook is bij het ontwerp rekening gehouden met de oriëntatie van het gebouw en passieve zonwering.
Daarmee zijn de energieambities vertaald naar concrete gebouw- en installatiekeuzes.

Een huis voor inwoners én medewerkers

Het nieuwe gemeentehuis is meer dan een gezamenlijke werkplek. Een centraal atrium verbindt de drie gebouwdelen en vormt het hart voor ontvangst, ontmoeting en samenwerking.
Door alle gemeentelijke diensten op één locatie samen te brengen, kunnen medewerkers elkaar eenvoudiger vinden en samenwerken. Voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is één centrale plek ontstaan voor afspraken en gemeentelijke dienstverlening.

Verbonden met de Krimpenerwaard

Ook de ligging en landschappelijke identiteit hebben het ontwerp bepaald. De drie langgerekte gebouwdelen volgen de lijnen van het karakteristieke slagenlandschap. Open zichtlijnen, waterstructuren en de positionering van het gebouw zorgen voor een duidelijke relatie met het omliggende landschap.

De locatie grenst aan het Natuurnetwerk Nederland. Natuurinclusiviteit, water en klimaatadaptatie zijn daarom meegenomen in de planvorming voor gebouw en buitenruimte.

Meerwaarde voor gemeente en omgeving

De keuze voor één centrale huisvesting heeft niet alleen een nieuw gemeentehuis opgeleverd. De voormalige gemeentekantoren in Bergambacht, Lekkerkerk, Schoonhoven en Stolwijk zijn hierdoor beschikbaar gekomen voor nieuwe ontwikkelingen in de betreffende kernen.

Voor de gemeente combineert het project daarmee betere dienstverlening en samenwerking met aantoonbare prestaties op het gebied van energie en materiaalgebruik. De ervaringen laten bovendien zien dat circulaire ambities vooral uitvoerbaar worden wanneer ze vroeg worden geconcretiseerd, meetbaar worden gemaakt en gedurende ontwerp en realisatie actief worden bewaakt.

Inspiratieboek

Gemeentehuis Krimpenerwaard is opgenomen in het Inspiratieboek voor circulaire en biobased projecten. In dit boek staan 10 circulaire projecten met innovatieve toepassingen en/of duurzaamheidsmaatregelen op het gebied van technieken, materialen en concepten.

Ook interessant