26 januari 2026
Van beleid naar betekenisvolle ruimte
Het IHP is bij uitstek het moment waarop gemeenten en schoolbesturen samen vooruitkijken. Toch blijkt inclusief onderwijs hierin nog vaak een abstract begrip. Terwijl het juist vraagt om concrete keuzes over toegankelijkheid, samenwerking tussen scholen, multifunctioneel gebruik van ruimten en de nabijheid van voorzieningen. Een inclusieve leeromgeving is niet alleen fysiek toegankelijk, maar ook sociaal veilig, flexibel en uitnodigend voor verschillende onderwijsbehoeften.
Inzicht in investeringskosten
Wat moet er minimaal aanwezig zijn in schoolgebouwen in de wijk, gemeente of regio om ervoor te zorgen dat elk kind, met of zonder ondersteuningsbehoeften, goed en dichtbij huis onderwijs kan krijgen? Het rapport Bouwstenen voor inclusievere scholen van Oberon biedt hiervoor belangrijke richtlijnen.
HEVO werkt aan de doorontwikkeling van haar nieuwbouwkostenconfigurator, een rekentool die inzicht geeft in de kosten van schoolgebouwen. De tool maakt het mogelijk om snel en betrouwbaar de bouw- en investeringskosten van verschillende scenario’s te berekenen. De huidige versie biedt al mogelijkheden om te rekenen met diverse kwaliteitsniveaus, zoals Frisse Scholen en het Kwaliteitskader Huisvesting. De toevoeging van inclusief onderwijs zorgt daarnaast voor meer inzicht in aanvullende eisen aan schoolgebouwen, zoals aangepaste voorzieningen, hogere akoestische eisen en een molestbestendige inrichting.
De uitbreiding van de tool zorgt ervoor dat gemeenten en schoolbesturen straks ook inclusieve ontwerpprincipes kunnen meenemen in hun kostenraming. Dit maakt het mogelijk om de financiële impact van inclusieve ambities concreet te onderbouwen in bijvoorbeeld het IHP of bij subsidieaanvragen. HEVO wil hiermee bijdragen aan een transparante en realistische discussie over de bekostiging van inclusief onderwijs en biedt een praktisch hulpmiddel om beleidskeuzes te vertalen naar haalbare investeringen.
Hoe wordt inclusief onderwijs meegenomen in het IHP?
We zien verschillende varianten in het land. In sommige IHP-trajecten wordt extra aandacht besteed aan toegankelijkheid (aanvullende NEN-normen of convenanten). In andere IHP’s wordt een integrale benadering geformuleerd waarbij onderwijs, opvang en zorgpartners samenkomen in één gebouw. Dit kan leiden tot extra ruimtebehoefte die bewust is meegenomen in de financiële vertaling van het plan. Andere gemeenten hebben de ambitie om extra meters per leerling toe te kennen voor alle projecten binnen de gemeente. In sommige gevallen moet dit per project worden onderbouwd bij de start van de ontwikkeling. Daarbij is het van belang goed te onderbouwen wat de gevolgen zijn voor de exploitatielasten.
Het is van belang dat het IHP voldoende ruimte biedt om binnen de uitwerking van specifieke projecten maatwerk mogelijk te maken. Dit vraagt om een IHP dat niet alleen richting geeft, maar ook ruimte laat voor nuance, afstemming en innovatie.
HEVO ziet huisvesting als een krachtig middel om onderwijsvisies te ondersteunen en te versterken. Een goed ontworpen leeromgeving draagt bij aan gelijke kansen, sociale verbinding en ontwikkelingsmogelijkheden voor álle leerlingen. De kracht zit juist in de slimme uitwerking van het gebouw; routing, multifunctioneel gebruik, flexibiliteit en samenwerking.
Zo wordt het gebouw niet slechts een fysieke ruimte, maar een strategisch en toekomstgericht middel dat actief bijdraagt aan kansengelijkheid, onderwijskwaliteit en maatschappelijke ontwikkeling.
Magazine Gewoon speciaal
Dit artikel is opgenomen in ons magazine Gewoon speciaal, 2025.
Bekijk dit magazine
