Een integrale analyse van alle onderwijshuisvesting en het ontwikkelen van toekomstscenario’s
Een Strategisch Huisvestingsplan voor een schoolbestuur in een sterk stedelijke context, met een rijke diversiteit aan scholen met alle hun eigen sterktes en zwaktes
Strategisch Huisvestingsplan Stichting Voortgezet Onderwijs Haaglanden Den Haag en Rijswijk
VO Haaglanden verzorgt voortgezet onderwijs voor circa 15.000 leerlingen in de gemeenten Den Haag en Rijswijk, verspreid over een tiental scholen. De huisvesting van de scholen van de stichting is zeer divers; van rijksmonumenten met een grote historische en cultuurhistorische waarde tot jonge, moderne schoolgebouwen.
De sterk stedelijke context waarin de scholen liggen brengt specifieke vraagstukken met zich mee. Hoe combineer je erfgoed met hedendaags onderwijs? Hoe maak je bestaande gebouwen duurzaam en flexibel? Hoe zorg je dat het onderwijsaanbod aansluit bij de dynamiek van de stedelijke omgeving? En hoe ga je om met de ruimteclaims in en om de stad?
Voor VO Haaglanden ontwikkelde HEVO een Strategisch Huisvestingsplan (SHP) dat richting geeft aan deze complexe opgave en fungeert als kompas voor toekomstige huisvestingsvragen.
Onderwijshuisvesting in een stedelijke context vraagt om een breed referentiekader en individueel maatwerk.
De opgave: erfgoed, duurzaamheid en flexibiliteit in balans
VO Haaglanden kent een diversiteit aan schoolgebouwen, elk met hun eigen kracht en beperking. Met name de monumentale panden, waar VO Haaglanden er meerdere van heeft, vragen om zorgvuldig beheer en respect voor historische waarde. Echter is het onderwijs constant in beweging en is flexibiliteit en aanpasbaarheid nodig om leerlingen van hedendaags onderwijs te voorzien.
VO Haaglanden bedient een groot deel van de leerlingenpopulatie in Den Haag. De meeste scholen van VO Haaglanden hebben een gezonde schoolomvang. Echter zijn er ook locaties waar het leerlingenaantal de afgelopen jaren daalde of waar juist stijgingen verwacht worden. De vraag die hieruit volgt is: hoe kan VO Haaglanden beter grip krijgen op haar capaciteit?
In het SHP is een visie ontwikkeld die de koers van VO Haaglanden voor de komende jaren geeft. De visie is integraal opgesteld, waarbij de verschillende thema’s met elkaar verbonden zijn.
Een integraal kader met drie hoofdthema’s
Het SHP VO Haaglanden is opgebouwd rond drie samenhangende hoofdthema’s: onderwijskundige ontwikkelingen, vraag & aanbod en kwaliteit & duurzaamheid. Deze thema’s vormen samen het fundament onder het plan en zorgen voor verbinding tussen visie en uitvoering.
De thema’s zijn niet alleen op strategisch niveau ingevuld, maar juist ook vertaald naar tactische doelen en operationele acties. Daarmee biedt het SHP niet alleen richting op strategisch niveau, maar ook concrete handvatten voor stapsgewijze uitvoering van het SHP.
Van visie naar routekaart
Een belangrijk kenmerk van het SHP is dat het fungeert als routekaart. Het plan maakt inzichtelijk hoe ambities gerealiseerd kunnen worden binnen de randvoorwaarden van een stedelijke omgeving.
Zo verkent het SHP onder meer:
- De clustering van vakken en functies in stedelijke hotspots.
- Het benutten en toekomstbestendig maken van monumentale schoolgebouwen.
- De ontwikkeling van energieneutrale en flexibele nieuwbouw waar dat nodig is.
Door deze keuzes expliciet te maken, ontstaat ruimte voor gefaseerde uitvoering en heldere prioritering. Dit helpt VO Haaglanden om huisvestingsprojecten beheersbaar te houden en tegelijkertijd te blijven inspelen op veranderende onderwijs- en stedelijke ontwikkelingen.
Onze aanpak
Analyse
HEVO startte met een integrale analyse van alle onderwijshuisvesting van VO Haaglanden. Daarbij is gekeken hoe zij zich positioneert binnen de regio, welke rol zij vervult in het onderwijslandschap en naar de belangrijkste trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op de huisvestingsopgaven binnen het voortgezet onderwijs. Hierbij kwamen thema’s aan bod zoals inclusief onderwijs, personeelstekorten en duurzaamheid. Daarnaast zijn leerlingenprognoses inzichtelijk gemaakt, is de concurrentiepositie van het voortgezet onderwijs geanalyseerd en is de bestaande huisvestingsportefeuille in kaart gebracht.
Strategische huisvestingsthema’s
Op basis van de analyse zijn de drie strategische huisvestingsthema’s geformuleerd: onderwijskundige ontwikkelingen, vraag & aanbod en kwaliteit & duurzaamheid. Deze thema’s vormen de basis voor de strategische koers van VO Haaglanden op het gebied van huisvesting.
Borging en uitvoering
Tot slot richt het SHP zich op de borging van het Strategisch Huisvestingsplan (SHP). Er wordt beschreven hoe het plan periodiek kan worden herijkt, welke verantwoordelijkheden er liggen bij de uitvoering en hoe wordt omgegaan met wijzigingen in wet- en regelgeving.
Wat levert het SHP op?
Het SHP biedt VO Haaglanden:
- Grip op een diverse en complexe huisvestingsportefeuille.
- Samenhang tussen onderwijsvisie, stedelijke dynamiek en huisvestingskeuzes.
- Prioritering van huisvestingsthema’s.
- Uitvoerbaarheid door gefaseerde besluitvorming.
Het resultaat is een toekomstbestendig onderwijslandschap waarin stedelijke dynamiek en historische waarde elkaar versterken.
HEVO als strategisch en uitvoerend adviseur
In dit traject trad HEVO op als onafhankelijk adviseur die strategie, beleid en uitvoering met elkaar verbindt. Door diepgaande kennis van onderwijshuisvesting te combineren met inzicht in stedelijke ontwikkeling, monumentenzorg en gemeentelijke processen, kon een SHP worden opgesteld dat zowel inhoudelijk sterk als praktisch toepasbaar is.
HEVO ondersteunt schoolbesturen en gemeenten bij vraagstukken rondom onderwijshuisvesting, maatschappelijk vastgoed en Strategische Huisvestingsplannen. Wij gaan graag in gesprek over hoe een Strategisch Huisvestingsplan kan bijdragen aan toekomstbestendige onderwijshuisvesting in een stedelijke context.
Ook interessant
Experts betrokken bij dit project
