Menu

18 februari 2021

Veilige, duurzame en toekomstbestendige huisvesting voor GGD’s

De Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD’s) moesten vorig jaar razendsnel opschalen als crisisorganisatie en stonden ineens volop in de schijnwerpers. Eén ding werd glashelder: flexibele en toekomstbestendige huisvesting is voor de GGD cruciaal om haar taken goed te kunnen uitvoeren. Nu en met name in de toekomst. De GGD’s staan op dit moment op een kruispunt: enerzijds zitten ze in crisismodus, anderzijds denken ze na over hoe de huisvesting er in de toekomst uit moet komen te zien. HEVO begeleidt verschillende GGD’s van het begin tot het eind naar toekomstbestendige huisvesting.

Gemeentelijke Gezondheidsdiensten beschermen, bewaken en bevorderen de volksgezondheid. De GGD speelt een belangrijke rol in de publieke gezondheidszorg en heeft een breed takenpakket: van jeugdgezondheid tot medische milieukunde en van infectieziektebestrijding tot bevolkingsonderzoeken en gezondheidsvoorlichting.

Publieksdienst en kantoorfunctie in één gebouw

De GGD is veelal gehuisvest in een kantoorgebouw, maar heeft een publieke functie met onder andere behandel- en ontvangstruimten voor mensen met een zorgbehoefte. Gebouwen van de GGD worden daardoor om diverse redenen door heel veel verschillende mensen bezocht. En dat heeft effect op het huisvestingsconcept. Mensen die een beroep moeten doen op jeugdzorg, de seksuele gezondheidsdienst of Veilig Thuis hebben bijvoorbeeld compleet andere wensen en behoeften dan iemand die het consultatiebureau bezoekt. De een gaat liever in alle anonimiteit naar de GGD, de ander wil trots haar of zijn baby laten zien.

Daarnaast hebben medewerkers van de GGD ook grotendeels een kantoorfunctie. De verschillende publieksdiensten én de kantoorfuncties moeten dus in één gebouw verenigd worden. Dat vraagt om een gebouwontwerp waarbij in alle behoeften wordt voorzien en waar iedereen zich fysiek en mentaal veilig voelt. Zowel bezoekers als medewerkers.

Gastvrij, veilig en transparant

De GGD is ook intern in ontwikkeling en groeit richting een netwerkorganisatie. De werkwijze bestaat steeds meer uit ontmoetingen met samenwerkingspartners. Tegelijkertijd willen medewerkers dichterbij de klant staan. Daarnaast vindt er een verschuiving plaats van vaste werkplekken naar activiteitgericht werken, waarbij de activiteit bepaalt van welke ruimte iemand gebruik maakt. De panden van de GGD’s veranderen daarom van statische kantoorgebouwen met een traditionele kamerstructuur naar een meer dynamisch kantoor met ontmoetings- en samenwerkplekken.

HEVO helpt GGD’s om alle verschillende functies, belangen en behoeften in één gebouwontwerp bij elkaar te brengen. Bijvoorbeeld door actief mee te denken over verschillende wachtzones, geluidsdichte kamers waar vrijuit gepraat kan worden en de positionering van alarmeringsknoppen door het gebouw. Het GGD-gebouw moet zowel gastvrijheid als veiligheid uitstralen.

Voor het nieuwe gebouw voor GGD Gelderland-Zuid betekent dit bijvoorbeeld drie verschillende gebieden: publiek, semipubliek en privaat. In ’s-Hertogenbosch is voor de GGD Hart voor Brabant het gezondheidsplein open en transparant gemaakt, maar toch met de nodige privacy in de wachtruimte. Om het gezondheidsplein liggen de diverse spreek- en behandelkamers. De ontmoetingsruimte bestaat uit verschillende typen vergaderruimten en ook het werkgebied heeft verschillende soorten werkplekken.

GGD Hart voor Brabant Tilburg

Voor Tilburg is na een locatieonderzoek een nieuw kantoor gevonden. De GGD gaat in vierkante meters wat achteruit, maar niet in functionaliteiten. In het nieuwe kantoor is activiteitgericht werken geïmplementeerd. Het dynamisch kantoor heeft meer ontmoetings- en samenwerkplekken en heeft een open en transparant gezondheidsplein met meer glas, licht en ruimte.

Gezonde en duurzame huisvesting

De uitbraak van het coronavirus heeft het belang van goede huisvesting voor de GGD’s extra benadrukt. Om in de toekomst goed voorbereid te zijn, wordt in de nieuwe gebouwontwerpen rekening gehouden met diverse scenario’s, zoals onder andere oplossingen voor vaccinatieprogramma’s.

Bij de ontwikkeling van huisvestingsconcepten staat daarnaast respect voor mens en milieu voorop. In de ontwerpfase is aandacht voor duurzame circulaire materialen en zorgen we voor een gezond binnenmilieu, verantwoord watergebruik en een laag energieverbruik. De nieuwe gebouwen voldoen aan de landelijke doelstellingen, zoals energieneutraliteit (BENG*). Daarnaast onderzoeken we in hoeverre circulariteit kan worden meegenomen in het ontwerp en of we natuurinclusief kunnen bouwen.

Duurzaam bouwen betekent daarnaast dat we zorgen voor prettige en leefbare gebouwen. Op de duurzaamheidsladder die HEVO hanteert staan Geluk en Gezondheid bovenaan. Mensen verblijven veel tijd in kantoorgebouwen en dat heeft een fors effect op hun welbevinden. Gezondheid komt daarom niet alleen terug in de diensten van de GGD, maar ook in het huisvestingsconcept. In de nieuwe duurzaamheidslabels, zoals WELL**, staat de mens echt centraal. Op deze manier zorgen we voor een duurzame en gezonde werkomgeving.

Voorbereid de toekomst tegemoet

Doordat de GGD-panden aan veel verschillende doelgroepen en functies huisvesting moeten bieden, kan het ontwerpen van een nieuw huisvestingsconcept complex zijn. HEVO begeleidt de GGD’s van het begin tot het eind in dit proces. Startend met visievorming, het Programma van Eisen en het bepalen van de nieuwe locatie. Vervolgens in het selecteren en aansturen van architecten, adviseurs en aannemers.

De afweging om een nieuw pand te huren of complete nieuwbouw kan in beeld worden gebracht, met als doel om de komende tientallen jaren geen zorgen te hebben over de huisvesting én goed voorbereid de toekomst tegemoet te gaan.

* BENG: vanaf 1 januari 2021 is het wettelijk verplicht om (bijna) energieneutraal te bouwen. Deze eisen worden BENG genoemd (bijna energieneutraal gebouw). De overtreffende trap van BENG is energieneutraal bouwen (ENG).

** WELL: WELL-certificering richt zich specifiek op gezondheid en welzijn van medewerkers met als doel gebouwen die bijdragen aan het bevorderen en beschermen van de gezondheid en het welzijn van gebruikers.

Jan Bonnemaijers

Meer weten?

Neem dan contact op met Jan Bonnemaijers, telefoon 073 6 409 409

Deel deze pagina via