De realisatie van onderwijshuisvesting vraagt om méér dan goede plannen alleen. Een doordachte en haalbare uitvoering is van groot belang. Vanuit die ambitie is sinds 2021 de manier waarop HEVO de initiatief- en haalbaarheidsfasen worden vormgegeven vernieuwd.
23 februari 2026
Met een interne taskforce ontwikkelden we het uitvoeringsprogramma; een onmisbare schakel tussen het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en de concrete planvorming in haalbaarheidsonderzoeken. In 2022 publiceerden we de whitepaper Van IHP naar uitvoering. Inmiddels hebben we het uitvoeringsprogramma voor meerdere gemeenten opgesteld en verder doorontwikkeld.
In een uitvoeringsprogramma formuleren we samen met gemeenten en schoolbesturen afspraken over een uniforme werkwijze voor alle projecten. Bijvoorbeeld over het inrichten van een organisatie die toeziet op de uitvoering, maar ook over concrete zaken zoals de wijze van kredietverlening. Verder kijken we naar de planningen, de volgordelijkheid van projecten en de inzet van tijdelijke huisvesting. Steeds vaker voegen we ook afspraken over standaardisatie toe, zoals op het gebied van (technische) Programma’s van Eisen. Naar verwachting gaan de producten van het Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting (IPOHV) hier in de toekomst een belangrijke rol in spelen.
Het opstellen van uitvoeringsprogramma’s heeft onze rol blijvend veranderd. Waar we eerder vooral losse adviesproducten leverden - zoals IHP’s, haalbaarheidsonderzoeken of adviezen over medegebruik bij kindcentra - treden we nu steeds vaker op als programmamanager. We fungeren als een verlengstuk van de gezamenlijke organisatie van gemeenten en schoolbesturen. We werken bijvoorbeeld regelmatig aan meerdere haalbaarheidsonderzoeken en/of beleidsvraagstukken die volgen uit één IHP.
Deze rolverandering brengt belangrijke inzichten met zich mee. Door samen met gemeenten en schoolbesturen verantwoordelijkheid te dragen voor de uitvoering van IHP’s, ervaren we de diversiteit en complexiteit van de uitvoering van een programma aan projecten. De praktijk blijft immers weerbarstig. Om een aantal voorbeelden te noemen: planningen die elkaar beïnvloeden, besluitvormingsprocessen, beperkte beschikbaarheid van locaties en nieuwe partijen die meedoen aan of meedenken over de realisatie van gebouwen. Deze realiteit vraagt om voortdurende procesoptimalisatie én verbetering van onze adviesproducten die voorafgaan aan de haalbaarheidsfase: het IHP zelf, maar ook het uitvoeringsprogramma.
Om onze impact op de versnelling van de landelijke opgave te vergroten, willen we deze kennis actief delen. Dat doen we onder meer via de ontwikkeling van landelijke instrumenten binnen het IPOHV en door onze betrokkenheid bij de modelverordening die voortvloeit uit het wetsvoorstel. In afwachting van de publicatie van deze instrumenten delen we alvast onze belangrijkste inzichten. Zo werken we samen aan het waarmaken van alle IHP’s in Nederland.
Michel Drenth is senior adviseur en innovatiemanager en zet zich in voor toekomstbestendig maatschappelijk vastgoed. Hij vertaalt complexe uitdagingen naar pragmatische en innovatieve oplossingen.
Dit artikel is opgenomen in ons relatiemagazine 360°, najaar 2025.
