BENG (bijna energieneutraal gebouw)
Bij utilitaire projecten
Toepassing, wettelijke eisen en strategie voor gemeenten en publieke opdrachtgevers
Een bijna energieneutraal gebouw - kortweg BENG - is sinds 1 januari 2021 de standaard voor alle nieuwbouw in Nederland, zowel woningbouw als utiliteitsbouw. De BENG-eisen vloeien voort uit het Energieakkoord en de Europese regelgeving (Energy Performance of Buildings Directive, EPBD) en zijn opgenomen in het Bouwbesluit voor de energieprestatie van gebouwen. HEVO ondersteunt gemeenten, publieke opdrachtgevers en maatschappelijke organisaties bij het interpreteren en toepassen van BENG-eisen binnen utilitaire projecten, zodat energieprestatiedoelen, vergunningvereisten en duurzaamheidsambities worden gerealiseerd. HEVO werkt niet voor particuliere opdrachtgevers.
Wat is BENG en waarom is het belangrijk?
BENG staat voor ‘bijna energieneutraal gebouw’ en vervangt de oude EPC-berekening. Het doel van BENG is het beperken van energiegebruik, het verminderen van fossiel energiegebruik en het stimuleren van hernieuwbare energie in gebouwen. De BENG-norm draagt bij aan een lagere CO2-uitstoot en vormt een cruciaal onderdeel van de energietransitie en de langetermijnstrategie voor CO2-neutraliteit.
BENG is niet alleen een technische verplichting voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning; het vormt een structurele randvoorwaarde voor toekomstbestendig en energiezuinig vastgoed en sluit aan op beleidsambities rond energie en duurzaamheid.
BENG volgens Europese en nationale regelgeving
De Europese richtlijn Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) verplicht EU-lidstaten nieuwe gebouwen met een zeer laag energiegebruik te realiseren. Nederland heeft deze maatregel vertaald naar nationale regelgeving, waarbij BENG-eisen sinds 1 januari 2021 van kracht zijn voor alle nieuwe bouwaanvragen.
Daarnaast wordt de energieprestatie van gebouwen in Nederland bepaald via de rekenmethode NTA 8800, die de energieprestatie berekent op basis van fysische indicatoren als energiebehoefte en energiegebruik.
De drie BENG-indicatoren
Bij BENG moeten alle drie de energieprestatie-indicatoren afzonderlijk worden gehaald voor omgevingsvergunning en realisatie:
- BENG 1: energiebehoefte (kWh/m²·jaar); maximale energie nodig voor verwarming, koeling en ventilatie, onafhankelijk van installaties.
- BENG 2: primair fossiel energiegebruik (kWh/m²·jaar); energie uit fossiele bronnen die nodig is voor exploitatie.
- BENG 3: aandeel hernieuwbare energie (%); het percentage energiebehoefte dat wordt gedekt door hernieuwbare bronnen.
Deze drie indicatoren bepalen samen of een gebouw voldoet aan de BENG-eisen; een lage score op één indicator kan niet worden gecompenseerd door een hoge score op een andere.
Praktische implicaties voor utilitaire projecten
Voor utilitaire nieuwbouw zoals scholen, kantoren, sportaccommodaties en maatschappelijke gebouwen betekent BENG:
- Een gedegen vormgeving van de gebouwschil (isolatie, luchtdichtheid), ventilatie en technische systemen.
- Dat de energieprestatie moet worden onderbouwd met een BENG-berekening vóór de bouwvergunning.
- Dat de energieprestatie tijdens realisatie moet worden aangetoond richting energielabel en oplevering.
BENG in samenhang met andere duurzaamheidsthema’s
Hoewel BENG zich richt op energieprestatie, is het geen volledig antwoord op bredere duurzaamheidsvraagstukken zoals circulariteit, klimaatadaptatie of maatschappelijke waardecreatie. In de praktijk adviseren we dat BENG onderdeel wordt van een brede duurzaamheidsstrategie waarin ook andere doelen - zoals CO2-neutraliteit in 2050, hernieuwbare energieproductie en circulair bouwen - worden meegenomen.
Bovendien vormt BENG een tussenstap richting de toekomstige Zero Emission Building (ZEB)-eisen volgens de herziene EPBD-richtlijn, waarin Europese doelstellingen op energie en emissies verder worden aangescherpt.
Waarom BENG toepassen in uw projectstrategie?
Door BENG vroegtijdig en integraal mee te nemen in strategie en planvorming kunnen gemeenten en publieke opdrachtgevers:
- Tijdig voldoen aan wettelijke verplichtingen.
- Risico’s op onvoorziene kosten beperken.
- Energie- en exploitatielasten verlagen.
- Kansen voor hernieuwbare energie benutten.
- Bijdragen aan bredere klimaat- en duurzaamheidsdoelen.
BENG vormt daarmee een belangrijk instrument in integraal vastgoedbeheer en strategische huisvestingstrajecten.
HEVO als autoriteit bij BENG-toepassing
HEVO ondersteunt opdrachtgevers bij het toepassen van BENG binnen utilitaire projecten vanaf de eerste planvorming tot en met realisatie en oplevering. Onze rol omvat:
- Verduidelijken van BENG-regelgeving en EPBD-kaders.
- Integratie van BENG-eisen in vastgoed- en huisvestingsstrategieën.
- Begeleiding bij BENG-berekeningen en toetsing in omgevingsvergunningtrajecten,
- Aansluiting van BENG op bredere duurzaamheids- en CO2-neutraliteitsambities.
Door onze inhoudelijke en onafhankelijke aanpak fungeren wij als betrouwbare partner voor gemeenten en publieke opdrachtgevers die met energieprestatie-vraagstukken te maken hebben.
Van BENG naar ZEB (Zero Emission Building)
De Europese regelgeving ontwikkelt zich verder van BENG richting ZEB (Zero Emission Building). In de herziene Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) wordt vastgelegd dat nieuwe gebouwen in de toekomst volledig emissievrij moeten zijn over hun energiegebruik. Waar BENG zich richt op het sterk beperken van energiegebruik en het stimuleren van hernieuwbare energie, gaat ZEB een stap verder door het gebruik van fossiele energie volledig uit te sluiten. Voor gemeenten en publieke opdrachtgevers betekent dit dat BENG steeds vaker niet het einddoel is, maar een tussenstap richting emissievrije gebouwen. Door ZEB-principes nu al mee te nemen in vastgoedstrategie en planvorming, kunnen investeringen toekomstbestendig worden gemaakt en wordt voorkomen dat gebouwen binnen afzienbare tijd opnieuw moeten worden aangepast.
Stappenplan BENG
Welke consequenties hebben de eisen voor bijna energieneutrale gebouwen (BENG) en hoe wordt een bijna energieneutraal gebouw ook comfortabel voor de eindgebruikers? Dat de onderhoudskosten te dragen zijn? Waar begin je en hoe pak je dat aan? Vraag de gratis whitepaper ‘Stappenplan BENG’ aan, met de onderwerpen:
- Wat is BENG en wat zijn de belangrijkste eisen?
- In vijf stappen naar BENG.
- BENG-norm in ontwikkeling.
Ook interessant
Veelgestelde vragen
BENG staat voor bijna energieneutraal gebouw en is sinds 1 januari 2021 wettelijk verplicht voor alle nieuwbouw in Nederland. De BENG-eisen beperken het energiegebruik van gebouwen en stimuleren het gebruik van hernieuwbare energie. Het doel is het verlagen van CO2-emissies en energieverbruik.
BENG vloeit voort uit het Energieakkoord en de Europese richtlijn Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). Gebouwen hebben een groot aandeel in het energiegebruik en de CO₂-uitstoot. Met BENG wordt gestuurd op structurele vermindering van deze impact.
De BENG-eisen gelden voor alle nieuwbouw van woningen en utiliteitsgebouwen. Dit is onder meer voor scholen, kantoren, sportaccommodaties en andere maatschappelijke gebouwen. Ook bij ingrijpende renovaties kan BENG relevant worden.
De energieprestatie wordt bepaald met drie indicatoren: BENG 1 (energiebehoefte), BENG 2 (primair fossiel energiegebruik) en BENG 3 (aandeel hernieuwbare energie). Alle drie moeten afzonderlijk aan de norm voldoen. Samen geven zij een compleet beeld van de energieprestatie.
De EPC was een abstracte eengetalswaarde en gaf beperkt inzicht in energiegebruik. BENG werkt met drie concrete indicatoren die afzonderlijk worden getoetst. Hierdoor is de energieprestatie van een gebouw transparanter en beter vergelijkbaar.
BENG wordt berekend volgens de rekenmethode NTA 8800. Deze methode kijkt naar gebouwkenmerken, installaties en energieopwekking. De berekening is verplicht bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor nieuwbouw.
BENG is gericht op een zeer laag energiegebruik, terwijl ENG (energieneutraal gebouw) per saldo geen energie meer verbruikt. ENG gaat daarmee een stap verder dan BENG. BENG wordt vaak gezien als een tussenstap richting volledig energieneutraal bouwen.
BENG vormt de huidige nationale norm, terwijl ZEB het toekomstige Europese einddoel is. Bij ZEB is het gebruik van fossiele energie volledig uitgesloten. De ontwikkeling van BENG naar ZEB vraagt om verdere aanscherping van energie- en emissieprestaties.
Ja, BENG beïnvloedt ontwerpkeuzes zoals isolatie, oriëntatie, luchtdichtheid en installaties. Deze keuzes zijn bepalend voor het halen van de energieprestatie-indicatoren. BENG moet daarom vroeg in het ontwerpproces worden meegenomen.
BENG is een belangrijke stap, maar op lange termijn niet altijd voldoende. Toekomstbestendig vastgoed vraagt vaak om aanvullende ambities, zoals energieneutraal of emissievrij bouwen. BENG vormt daarbij de wettelijke basis.
Vragen of meer weten over BENG binnen uw project?
Neem dan contact op met: