Uitvoeringsprogramma Houten

Een IHP heeft pas waarde als het wordt omgezet in uitvoering. Met het uitvoeringsprogramma hebben we samen met de gemeente en schoolbesturen de stap gezet van ambitie naar besluitvorming, met heldere afspraken, vergelijkbare onderzoeken en grip op het vervolg. Michel Drenth

Van strategisch plan naar concrete uitvoering

De gemeente Houten staat voor een meerjarige opgave op het gebied van onderwijshuisvesting. In het Integraal Huisvestingsplan 2024-2043 zijn de kaders vastgelegd voor investeringen in schoolgebouwen voor primair onderwijs, voortgezet onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs. Het IHP geeft voor de eerste vijf jaar concreet aan welke opgaven worden opgepakt en bevat daarnaast een doorkijk voor de periode tot en met 2043. HEVO ondersteunde de gemeente Houten na het opstellen van het IHP ook bij de volgende stap: het vertalen van het vastgestelde IHP naar een uitvoeringsprogramma met haalbaarheids­onderzoeken voor de eerste projecten. 

Na vaststelling van een IHP ontstaat vaak het risico dat de uitvoering onvoldoende snel op gang komt. Juist bij een omvangrijke investerings­opgave is dat onwenselijk. In Houten zijn in de eerste termijn van het IHP (0-5 jaar) vijf scholen opgenomen, vervolgens bevat de tweede termijn (5-10 jaar) opnieuw een substantiële opgave. Als projecten uit de eerste termijn vertragen, ontstaat het risico dat opgaven zich ophopen en dat vervolginvesteringen later onder grotere druk komen te staan. Het uitvoeringsprogramma is daarom ingezet als tactische schakel tussen het strategische IHP en de realisatie van individuele projecten.

Samenhang, uniformiteit en besluitvorming

HEVO heeft het uitvoeringsprogramma opgesteld in nauwe samenwerking met de gemeente Houten en de betrokken schoolbesturen. Onze aanpak kent twee fasen: eerst het opstellen van afspraken op programmaniveau en daarna het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken op projectniveau. Op programmaniveau gaat het onder meer om de organisatie van de uitvoering, een uniforme financiële werkwijze en samenwerkingsafspraken. Op projectniveau gaat het om de volgordelijkheid van projecten, beschikbare locaties, tijdelijke huisvesting en het bundelen van onderdelen zoals technische en ruimtelijk-functionele Programma’s van Eisen. Deze fasering maakte het mogelijk om niet direct per project afzonderlijk te starten, maar eerst gezamenlijk de spelregels te bepalen. Daarmee ontstond vooraf duidelijkheid over rollen, verantwoordelijkheden, besluitvorming, financiële uitgangspunten en de wijze waarop scenario’s worden afgewogen.

Vervolgens zijn drie haalbaarheidsonderzoeken opgesteld. 

• Voor basisscholen De Bijenkorf en De Zevensprong zijn scenario’s onderzocht voor onder meer gezamenlijke nieuwbouw, solitaire nieuwbouw van beide locaties of renovatie. 
• Voor St. Michiel zijn verschillende nieuwbouwscenario’s onderzocht, waaronder nieuwbouw op de huidige locatie en nieuwbouw binnen de gebiedsontwikkeling Grote Driehoek. 
• Voor De Boogerd zijn scenario’s onderzocht voor renovatie van het huidige gebouw, nieuwbouw op de huidige locatie en nieuwbouw elders in ’t Goy. 

De drie haalbaarheidsonderzoeken zijn op een uniforme wijze tot stand gekomen en opgebouwd. De uniformiteit draagt bij aan herkenbaarheid in de rapportages en vergelijkbaarheid tussen projecten en biedt een stevige basis voor bestuurlijke besluitvorming. 

Grip op uitvoering en een concreet vervolg

Het traject heeft geleid tot een afgerond uitvoeringsprogramma voor de uitvoering van het IHP in Houten, inclusief drie haalbaarheidsonderzoeken voor de eerste projecten. Daarmee beschikt de gemeente over een inhoudelijke en procesmatige basis om projecten niet afzonderlijk, maar programmatisch te sturen.

Voor de opdrachtgever levert het uitvoeringsprogramma vooral meer grip op. De gemeente kan de voortgang van de IHP-projecten volgen, projecten in samenhang beoordelen en op basis van vergelijkbare onderzoeken besluiten nemen over vervolgfasen. Voor schoolbesturen en gebruikers ontstaat duidelijkheid over het proces, de momenten van betrokkenheid en de kwaliteitseisen die worden gehanteerd. Voor de omgeving maakt de aanpak inzichtelijk welke scenario’s zijn onderzocht, welke ruimtelijke en verkeerskundige aandachtspunten spelen en welke vervolgstappen logisch zijn.

Duurzaamheid en kwaliteit: vasthouden aan vastgestelde uitgangspunten

In het IHP zijn concrete kwaliteitseisen opgenomen voor de schoolgebouwen. De gewenste kwaliteit is onder meer gekoppeld aan Bouwbesluit 2021, energieneutraal voor nieuwbouw, minimaal bijna energieneutraal voor renovatie of vernieuwbouw, de juiste mix van Frisse Scholen-eisen en aanvullende keuzes zoals exploitatiegericht bouwen. In de haalbaarheidsonderzoeken zijn deze uitgangspunten niet losgelaten maar vastgehouden: het budget is bepaald op basis van deze kwaliteit en geactualiseerd.